विल (मृत्यूपत्र)
विल म्हणजेच मृत्युपत्र. हा एक गुप्त दस्त असून याची खुलेआम ना चर्चा करता येत ना हा दस्त खुलेआम नोंद होत ना हा दस्त खुलेआम ठेवायाचा असतो. याचं मुख्य स्वरुप गुप्त दस्त असल्याने तो गुपचूप करायचा असतो, आणि कुठेतरी महत्वाच्य़ा ठिकाणी सुरक्षीतपणे ठेवायचा असतो. आणी याचे नावच आहे की मृत्यूपत्र म्हणजेच यातील जो कोणी लाभार्थी आहे किंवा ज्याच्या नावे मृत्यूपत्राने एखादी मिळकत दिलेली असेल तो लाभार्थी विल करणारा मयत झाल्यावरच संबंधीत मिळकतीवर हक्क सांगू शकतो. विल करणारा जिवंत असे पर्यंत लाभार्थी हक्क व अधिकार सांगू शकत नाही. आणि सगळ्यात महत्वाचे, उद्या जर विल करणा-याला वाटले की विल रद्द करावे तर ते कितीही वेळा रद्द होते. आणि असे अनेक विल झाले असतील तर सगळ्यात शेवटची विल ग्राह्य धरली जाते. तर हे आहेत विलचे बेसिक नियम.
विल कोण करु शकतो: ज्याची स्वकष्टार्जित मिळकत आहे तो माणूस आपल्या मिळकतीचे विल करुन कोणालाही देऊ शकतो. आणि जर वडिलोपर्जीत मिळत असेल तर मात्र त्यातील त्याचा जो काही हिस्सा आहे तेवढ्या क्षेत्रा पुरते विल केल्या जाऊ शकते. पण त्यात परत चतु:सींमा व इतर गोष्टी वरुन उरलेल्या सह-हिस्सेदार यांचे सोबत वाद होणारच. त्यामुळे शक्यतो अशा मिळकतीचे विल लाभार्थ्याला डोक्याला ताप देणारेच बनते.
विलचे नियम काय? तुम्हाला जर विल करायची असल्यास त्याचे काही नियम माहित असणे जरुरी आहे. पहिला नियम हा आहे की एखाद्य विल मध्ये तुम्ही मिळकत ज्याला देत आहात तो म्हणजेच लाभार्थी याला विल बद्दल माहिती नसावी. किंवा विल करताना त्याचा कोणत्याही प्रकार विल करण्यात प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष सहभाग नसावा. तो असल्यास विल ही रद्द होते. दुसरा नियम हा आहे की विल करणारा जो आहे त्याचे मेडिकल फिटनेसचे प्रमाणपत्र असावे लागते. अन्यथा विल रद्द ठरते. तिसरी बाब म्हणजे सही करणे. हा अत्यंत मह्तवाचा मुद्दा आहे. विल करणारा जेंव्हा विल वर सही करतो तेंव्हा उर्वरीत दोन साक्षीदार तिथे समक्ष उभे पाहिजेत. त्याच बरोबर जेंव्हा साक्षीदार सही करतील तेंव्हा विल करणार पण समक्ष असावा लागतो. अनुपस्थीतीत केलेली सही बेकायदेशीर मानली जाते व विल रद्द होते.
कोर्टात आव्हान केल्यास: जर विल केल्या गेली व एका पेक्षा जास्त वारस असताना एकास वारसाला विल द्वारे लाभ दिला गेल्यास इतर वारस विल ला कोर्टात आव्हान देऊ शकताव व खालील ग्राऊंड्सवर विल रद्द करु शकतात.
१) विल बरीच वर्षे लपवून ठेवली असल्यास. म्हणजे लाभार्थी यांने अनेक वर्षे विल दडवून ठेवल्यास अशी विल रद्द होते.
२) जर विलचा लाभार्थी यांचे विल करताना सहभाग होते हे सिध्द झाल्यास विल रद्द ठरते.
३) विल मध्ये संपत्तीचे वाट्प करताना वारसांमध्ये अन्यायकारक वाट्प झाले हे सिध्द झाल्यास रद्द ठरते.
४) नैसर्गिक वारसांना विना कारण डावलुन विल केल्यास रद्द ठरते.
५) मेडिकल प्रमाण पत्र न जोडल्यास विल रद्द ठरते.
६) साक्षीदार यांनी एकमेका समक्ष सही न केल्यास रद्द ठरते.
तर हे विल रद्द ठरण्याचे प्रमुख कारण आहेत. यात एक महत्वाचा मुद्दा आहे तो म्हणजे बरीच लोकं अस समजतात की विल ही नोंदणीकृत असलीच पाहिजे. ती नोंदणीकृत नसल्यास बेकायदेशीर मानली जाते व रद्द ठरते. पण ही बाब खरी नाही. विल नोंदणीकृत असणे अजिबात गरजेचे नाही. अनोंदणीकृत विल सुध्दा तेवढीच कायदेशीर मानली जाते व लाभार्थ्यास लाभ मिळतो.
